Mae Pennau’n Clebran yn brosiect gwneud printiau byw, hirdymor a chydweithredol gan Peter Spriggs. Amcan Peter yw cwblhau portffolio o bortreadau, gan ddefnyddio technegau colagraff, o feirdd ac awduron byw Cymru.
Mae’r cydweithrediad yn weledol ac yn llenyddol. Mae Peter yn cwrdd â phob bardd/awdur, ac maent yn cael sgwrs. Yna mae Peter yn llunio portread o bob bardd/awdur, ac yn eu gwahodd i ysgrifennu pennill neu gerdd neu linell o’u gwaith yn eu llawysgrifen eu hunain yn uniongyrchol ar ymylon y print neu’n uniongyrchol ar y print. Mae’r bardd hefyd yn ysgrifennu ei lofnod ar y print, fel y mae Peter, i gwblhau eu cydweithrediad.
Mae nodwedd ddogfennol i bob print-bortread: dehongliad gweledol Peter o’r bardd/awdur; sampl ysgrifenedig o waith, llawysgrifen a llofnod y bardd/awdur; a llofnod Peter.
Hyd yn hyn mae oddeutu saith deg o bortreadau, gyda rhai ohonynt wedi’u cwblhau ac eraill ar y gweill.
Ar ôl cyflwyniad cychwynnol i weithdai colagraffeg gydag Alan Williams yng Ngweithdy Argraffu Abertawe, datblygodd Peter Spriggs ei ddulliau a’i dechnegau gweithio ei hun yn raddol
Ymgysylltodd â chelf o ddifrif gyntaf fel myfyriwr Celfyddyd Gain israddedig ym Mhrifysgol Fetropolitan Caerdydd, ac yna fel myfyriwr peintio yng Ngholeg Brenhinol y Celfyddydau, Llundain. Am flynyddoedd, bu’n ddarlithydd mewn Celfyddyd Gain yn Ysgol Gelf Caerfyrddin, Coleg Sir Gâr. Mae bellach yn Arddangoswr Technegol mewn Gwneud Printiau yng Ngholeg Celf Abertawe, Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant (UWTSD).
Mae Peter yn siaradwr Cymraeg iaith gyntaf, ac mae wedi ymdrochi drwy gydol ei fywyd yn ei diwylliannau a digwyddiadau creadigol, megis Eisteddfodau. Cafodd ei anrhydeddu a’i dderbyn i Orsedd y Beirdd am ei gyfraniadau at gelf ac addysg gelf yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn 2024.
This exhibition is available in English: Talking Heads | Peter Spriggs
Mae Peter wedi defnyddio’r un dechneg ym mhob portread. Yn gyntaf, mae’n darlunio portread ar floc colagraff cardbord, yna caiff hwn ei orchuddio â philen o bapur sidan wedi’i grychu. Yn ddiweddarach, daw’r crychiadau yn y papur sidan yn fodd o ddal inc at ddibenion argraffu. Caiff y bloc ei farneisio â farnais sy’n sychu’n gyflym, yna caiff y llun ei adeiladu gan ddefnyddio gwn glud toddi poeth. Caiff y colagraff ei incio ag inc ysgythru a’i sychu i reoli tonau ysgafnach a thywyllach yn ôl yr angen. Mae Peter yn argraffu ar bapur Gwlad yr Haf 300g, 76x56cm, gan ddefnyddio gwasg ysgythru.
Mererid Hopwood | yn dangos y plat colagraff ar y dde a’r print gorffenedig ar y chwith
Cleif Harpwood | yn dangos y plat colagraff ar y chwith a’r print gorffenedig ar y dde